Đổi mới phương thức lãnh đạo – từ nghị quyết đến hành động
    Đổi mới phương thức lãnh đạo là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình lãnh đạo cách mạng của Đảng, càng đặt ra rõ hơn trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp. Tinh gọn tổ chức không chỉ là giảm đầu mối, mà quan trọng hơn là làm cho hệ thống chính trị vận hành thông suốt, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và đưa chủ trương của Đảng vào cuộc sống hiệu quả hơn.
    Ở cơ sở, yêu cầu ấy được nhìn thấy từ những việc rất cụ thể. Người dân không cảm nhận hiệu quả lãnh đạo qua những khái niệm chung chung, mà qua cách một thủ tục được giải quyết, một kiến nghị được tiếp nhận, một vấn đề phát sinh được tháo gỡ hay một chủ trương được tổ chức thực hiện như thế nào.
    Vì vậy, một cấp ủy mạnh không chỉ ở việc ban hành nghị quyết, mà ở năng lực tổ chức thực hiện. Nghị quyết phải sát thực tiễn; nhiệm vụ phải được phân công cụ thể; trách nhiệm phải gắn với từng vị trí; quá trình thực hiện phải được kiểm tra, giám sát và kịp thời điều chỉnh khi phát sinh vấn đề.
    Đổi mới phương thức lãnh đạo cũng đặt ra yêu cầu phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát. Khi cấp dưới được trao quyền chủ động thì trách nhiệm phải rõ ràng hơn. Cán bộ được giao việc phải dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì công việc chung, nhưng đồng thời phải tuân thủ nguyên tắc, kỷ luật của Đảng, pháp luật của Nhà nước và đặt lợi ích của Nhân dân lên trên hết.
    Trong điều kiện chuyển đổi số, phương thức lãnh đạo có thêm những công cụ mới để cập nhật thông tin, điều hành và nắm tình hình. Nhưng công nghệ không thể thay thế sự sâu sát của cán bộ. Dữ liệu có thể giúp xử lý công việc nhanh hơn; còn hiểu dân, gần dân, giải quyết những vấn đề cụ thể của dân vẫn đòi hỏi trách nhiệm và sự hiện diện của con người.
    Bởi vậy, thước đo của đổi mới phương thức lãnh đạo không nằm ở việc có thêm bao nhiêu công cụ hay giảm bao nhiêu đầu mối, mà ở chỗ chủ trương của Đảng có đến được với cuộc sống nhanh hơn, đúng hơn; bộ máy có vận hành hiệu quả hơn và Nhân dân có được phục vụ tốt hơn hay không.

Thành phố Đà Nẵng chính thức ra mắt bộ máy chính quyền và hệ thống tổ chức Đảng, Mặt trận tại các đơn vị hành chính mới sau khi sáp nhập, sắp xếp lại toàn diện

Từ sắp xếp tổ chức đến yêu cầu mới về trách nhiệm
    Sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp và sắp xếp thôn là những thay đổi lớn đối với tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở. Nhưng sắp xếp tổ chức mới chỉ là bước đầu. Điều quyết định là bộ máy sau sắp xếp phải vận hành như thế nào.
Tinh gọn không thể chỉ dừng ở việc giảm số lượng đầu mối. Nếu công việc vẫn chồng chéo, trách nhiệm không rõ, người dân vẫn phải đi lại nhiều lần thì mục tiêu tinh gọn chưa đạt được. Vì vậy, cùng với kiện toàn tổ chức phải rà soát chức năng, nhiệm vụ, đổi mới quy trình làm việc và xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, từng cán bộ.
    Ở cơ sở, yêu cầu ấy càng rõ khi địa bàn và quy mô dân cư thay đổi. Sau sắp xếp, bí thư chi bộ, trưởng thôn, ban công tác Mặt trận và các đoàn thể phải nắm chắc hơn tình hình địa bàn, kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân và tổ chức thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị. Bộ máy có thể tinh gọn hơn, nhưng trách nhiệm của đội ngũ cán bộ không vì thế mà nhẹ đi.
    Chuyển đổi số cũng phải được đặt trong yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo và phục vụ Nhân dân. Việc số hóa dữ liệu, sử dụng văn bản điện tử, các nền tảng quản lý và dịch vụ công trực tuyến có thể rút ngắn thời gian xử lý, giảm khâu trung gian, tạo thuận lợi cho người dân. Song, chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi công nghệ phục vụ công việc, không biến thành một lớp thủ tục mới.
Cùng với sắp xếp đơn vị hành chính, sắp xếp thôn cũng đặt ra yêu cầu tương tự. Thôn là nơi gần dân nhất, vừa là địa bàn tổ chức thực hiện chủ trương, vừa là nơi tiếp nhận và phản ánh tâm tư, nguyện vọng của người dân. Vì vậy, sau sắp xếp, điều quan trọng không chỉ là giảm số lượng đơn vị mà phải bảo đảm hoạt động của cộng đồng ổn định, tổ chức ở cơ sở phối hợp tốt hơn, công tác tuyên truyền, vận động sát dân hơn.
    Muốn vậy, công tác tư tưởng phải đi trước một bước. Người dân cần được thông tin đầy đủ về mục tiêu, yêu cầu của việc sắp xếp; những vấn đề phát sinh phải được giải thích, xử lý kịp thời. Sự đồng thuận không tự nhiên có, mà được tạo dựng từ sự công khai, trách nhiệm và hiệu quả trong tổ chức thực hiện.
Từ hợp nhất đến hợp lực ở Hà Nha
    Thực tiễn Hà Nha cho thấy rõ hơn yêu cầu chuyển từ “hợp nhất” về tổ chức sang “hợp lực” trong hành động. Xã Hà Nha được hình thành trên cơ sở hợp nhất Đại Đồng, Đại Quang và Đại Hồng. Sau sắp xếp, địa phương đứng trước yêu cầu vừa nhanh chóng ổn định tổ chức, bảo đảm công việc không bị gián đoạn, vừa tạo động lực mới cho phát triển.
    Một dấu ấn rõ nét là việc sắp xếp từ 26 thôn còn 12 thôn. Đây không chỉ là sự thay đổi về số lượng đầu mối mà kéo theo yêu cầu mới trong quản lý địa bàn, tổ chức hoạt động và công tác vận động Nhân dân. Sau sắp xếp, câu hỏi đặt ra đối với hệ thống chính trị không phải chỉ là bộ máy đã “gọn” chưa, mà là cán bộ có gần dân hơn, nắm tình hình tốt hơn và giải quyết công việc hiệu quả hơn hay không.

                                              Chuyển đổi số cách thức cung cấp dịch vụ công

    Mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng đặt ra yêu cầu mới đối với phương thức lãnh đạo, điều hành ở Hà Nha. Phân cấp, phân quyền rõ hơn đồng nghĩa với việc từng cấp, từng bộ phận phải chủ động hơn và chịu trách nhiệm rõ hơn về phần việc của mình. Đây vừa là yêu cầu của mô hình mới, vừa là cơ hội để địa phương đổi mới phương pháp làm việc, phát huy nguồn lực và xây dựng chính quyền gần dân, sát dân.
    Trong quá trình đó, vai trò lãnh đạo của Đảng bộ được thể hiện trước hết ở việc định hướng, thống nhất nhận thức và tổ chức thực hiện; chính quyền phải chủ động, quyết liệt trong điều hành; Mặt trận và các đoàn thể làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, tập hợp Nhân dân. Mỗi khâu đều có chức năng riêng nhưng phải cùng hướng đến một mục tiêu: để bộ máy sau sắp xếp hoạt động thông suốt, hiệu quả và phục vụ Nhân dân tốt hơn.
Cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và dịch vụ công trực tuyến đang từng bước thay đổi cách chính quyền tương tác với người dân. Nhưng phía sau mỗi quy trình vẫn là trách nhiệm của cán bộ. Một thủ tục được giải quyết đúng hạn, một kiến nghị được tiếp nhận và xử lý thấu đáo hay một chủ trương được triển khai phù hợp với thực tiễn đều là những biểu hiện cụ thể của chất lượng lãnh đạo, quản lý ở cơ sở.
    Từ thực tiễn đó, “hợp lực” ở Hà Nha trước hết là sự thống nhất trong Đảng, sự chủ động của chính quyền, sự phối hợp của Mặt trận và các đoàn thể, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ và sự đồng thuận của Nhân dân. Đó cũng là bước chuyển quan trọng từ sắp xếp tổ chức sang đổi mới phương thức vận hành.
Niềm tin của Nhân dân không được tạo dựng bằng những lời khẳng định chung chung. Niềm tin được bồi đắp qua từng việc làm cụ thể: cán bộ có trách nhiệm hơn, công việc được giải quyết thuận tiện hơn, những kiến nghị chính đáng được lắng nghe và chủ trương của Đảng được tổ chức thực hiện sát thực tiễn, vì lợi ích chung.
    Vì vậy, từ “hợp nhất” đến “hợp lực” không chỉ là câu chuyện gộp lại những đơn vị hành chính. Đó là quá trình đổi mới tư duy lãnh đạo, thay đổi cách làm và nâng cao trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Khi tổ chức đảng giữ vững vai trò lãnh đạo, chính quyền chủ động trong điều hành, Mặt trận và các đoàn thể phát huy tốt vai trò vận động, tập hợp Nhân dân, những thay đổi về tổ chức mới có thể chuyển hóa thành sức mạnh trong thực tiễn.

    Với Hà Nha, chặng đường phía trước vì thế không chỉ được đo bằng một bộ máy tinh gọn hơn, mà bằng chất lượng vận hành của hệ thống chính trị, hiệu quả giải quyết công việc và những chuyển biến cụ thể trong đời sống Nhân dân. Đó chính là yêu cầu đặt ra đối với đổi mới phương thức lãnh đạo trong điều kiện mới; đồng thời là cơ sở để củng cố tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh và xây dựng hệ thống chính trị thực sự gần dân, vì dân.

                                                                                   Phan Thị Thanh Thủy - TRƯỜNG TH&THCS ĐẠI QUANG